Phù phổi không do tim ở chó mèo: Dấu hiệu nguy hiểm dễ bị chẩn đoán sai
Phù phổi không do tim ở chó mèo là một trong những nguyên nhân gây khó thở cấp tính nguy hiểm nhưng rất dễ bị chẩn đoán nhầm trong thực hành thú y. Nhiều trường hợp chó mèo được xử trí theo hướng bệnh tim trong khi nguyên nhân thực sự lại không xuất phát từ tim, dẫn đến điều trị sai và làm tình trạng hô hấp xấu đi nhanh chóng.
Việc hiểu đúng bản chất phù phổi không do tim giúp bác sĩ thú y và chủ nuôi phát hiện sớm xử trí đúng tránh những sai lầm nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng thú cưng.
Phù phổi không do tim ở chó mèo là gì?
Phù phổi là tình trạng dịch tích tụ bất thường trong phổi, đặc biệt ở phế nang và mô kẽ phổi. Khi phổi bị ngập dịch, quá trình trao đổi oxy bị cản trở, làm giảm lượng oxy vào máu và gây ra tình trạng thiếu oxy toàn thân.
Ở chó mèo khỏe mạnh, một lượng nhỏ dịch rò rỉ từ mao mạch phổi sẽ được hệ bạch huyết hấp thu liên tục. Tuy nhiên, trong phù phổi không do tim ở chó mèo, thành mạch phổi bị tổn thương hoặc tăng tính thấm, khiến dịch thoát ra quá nhiều và không thể được hấp thu kịp thời.
Phân biệt phù phổi không do tim và phù phổi do tim
Việc phân biệt hai dạng phù phổi này có ý nghĩa rất quan trọng trong điều trị.
Phù phổi do tim
-
Nguyên nhân: suy tim, bệnh van tim
-
Cơ chế: tăng áp lực trong hệ mạch máu phổi
-
Thường đáp ứng tốt với thuốc lợi tiểu
Phù phổi không do tim ở chó mèo
-
Không liên quan đến bệnh tim
-
Do tổn thương trực tiếp mao mạch phổi
-
Không đáp ứng hoặc đáp ứng rất kém với thuốc lợi tiểu
👉 Đây là lý do nhiều ca bệnh trở nên nguy hiểm khi được điều trị theo phác đồ suy tim trong khi nguyên nhân thực sự không phải do tim.
Nguyên nhân gây phù phổi không do tim ở chó mèo
Một số nguyên nhân thường gặp bao gồm:
-
Nhiễm trùng nặng, viêm phổi, nhiễm trùng huyết
-
Stress nghiêm trọng, hoảng loạn, gắng sức quá mức
-
Sốc nhiệt, đuối nước
-
Chấn thương ngực, tai nạn giao thông, bị cán xe
-
Ngộ độc hoặc phản ứng viêm toàn thân
Những tình trạng này đều có điểm chung là làm tổn thương hàng rào mao mạch phế nang, dẫn đến rò rỉ dịch ồ ạt vào phổi.
Dấu hiệu phù phổi không do tim ở chó mèo dễ bị bỏ sót
Chó mèo bị phù phổi không do tim thường có các biểu hiện:
-
Thở nhanh, thở gấp, thở bằng bụng
-
Khó thở đột ngột, nhất là sau stress hoặc chấn thương
-
Nằm sấp, cổ vươn dài để dễ thở
-
Niêm mạc nhợt hoặc tím tái
-
Ít khi nghe thấy tiếng thổi tim bất thường rõ ràng
-
Không cải thiện hoặc xấu hơn sau khi dùng thuốc lợi tiểu
Một đặc điểm quan trọng là stress càng nhiều thì tình trạng khó thở càng nặng, vì vậy việc giữ thú cưng bình tĩnh đóng vai trò rất lớn trong xử trí ban đầu.
Chẩn đoán phù phổi không do tim ở chó mèo
Chẩn đoán thường dựa trên sự kết hợp của nhiều yếu tố:
-
Khám lâm sàng và đánh giá tình trạng hô hấp
-
Khai thác tiền sử stress, chấn thương hoặc nhiễm trùng
-
Chụp X-quang ngực khi tình trạng cho phép
-
Đánh giá tim mạch để loại trừ nguyên nhân do tim
Trong nhiều trường hợp cấp cứu, không thể chờ đủ xét nghiệm, việc ổn định hô hấp luôn được ưu tiên trước.
Theo MSD Veterinary Manual, phù phổi không do tim thường liên quan đến tổn thương mao mạch phổi và không đáp ứng với lợi tiểu:
https://www.msdvetmanual.com/respiratory-system/pulmonary-edema/noncardiogenic-pulmonary-edema
Điều trị phù phổi không do tim ở chó mèo có gì khác bệnh tim?
Oxy liệu pháp là ưu tiên hàng đầu
Bổ sung oxy giúp cải thiện nhanh tình trạng thiếu oxy. Có thể sử dụng buồng oxy, mask hoặc phương pháp flow-by tùy điều kiện.
Giữ chó mèo thật bình tĩnh
Kích động làm tình trạng phù phổi nặng lên nhanh chóng. Trong một số trường hợp, bác sĩ thú y có thể chỉ định an thần nhẹ để giảm stress.
Không lạm dụng thuốc lợi tiểu
Phù phổi không do tim không đáp ứng tốt với thuốc lợi tiểu. Việc sử dụng không đúng chỉ định có thể gây mất nước, giảm tưới máu và làm tình trạng xấu hơn.
Điều trị nguyên nhân gốc
-
Kháng sinh khi có nhiễm trùng
-
Kiểm soát sốc, stress, sốc nhiệt
-
Ổn định hô hấp trước khi can thiệp các vấn đề khác
Phù phổi chỉ là hậu quả. Giải quyết đúng nguyên nhân mới giúp phổi hồi phục bền vững.
Phù phổi không do tim ở chó mèo có nguy hiểm không?
Đây là một tình trạng cấp cứu hô hấp nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, chó mèo có thể rơi vào suy hô hấp nặng và tử vong. Tuy nhiên, nếu được điều trị đúng hướng và sớm, nhiều trường hợp có thể hồi phục tốt.
Hỏi – đáp thường gặp về phù phổi không do tim ở chó mèo
Phù phổi không do tim ở chó mèo có cần dùng lợi tiểu không?
Không phải mọi trường hợp đều cần. Lợi tiểu thường chỉ hiệu quả trong phù phổi do tim, còn với phù phổi không do tim, lợi tiểu có thể không mang lại lợi ích.
Làm sao phân biệt phù phổi không do tim và do tim?
Cần kết hợp khám lâm sàng, tiền sử bệnh, X-quang và đánh giá tim mạch. Lâm sàng và tiền sử đóng vai trò rất quan trọng.
Chó mèo bị stress nặng có thể gây phù phổi không do tim không?
Có. Stress nghiêm trọng có thể làm tổn thương mạch máu phổi và gây phù phổi không do tim, đặc biệt ở chó.
Kết luận
Phù phổi không do tim ở chó mèo là tình trạng nguy hiểm, dễ bị chẩn đoán sai nếu chỉ dựa vào triệu chứng khó thở. Hiểu đúng bản chất bệnh giúp tránh điều trị sai, tăng cơ hội sống và hồi phục cho thú cưng. Khi chó mèo có dấu hiệu thở khó bất thường, cần được thăm khám và xử trí sớm bởi bác sĩ thú y.
Liên hệ Thú Y 215 – 215 Dương Bá Trạc, Quận 8 – Zalo: 0877 915 913 – https://benhvienthuy215.com/
